Тэгээс доош хэмд цэнэглэх аюул: станцууд Монголын өвлийг хэрхэн давдаг вэ

Манай цаг уурын станцууд төмөр замын дагуу 1,000 км-ийн туршид байрладаг бөгөөд хамгийн их хэрэг болдог үе нь очиж үйлчлэхэд хамгийн хэцүү саруудтай яг давхцдаг. Арван хоёрдугаар сард унтарсан станц хавар хүртэл хүн хүрэхгүй үлдэж мэднэ. Тиймээс бид тэжээлийн системийг эд ангийн жагсаалтын нэг мөр биш, бүтээгдэхүүний цөм гэж үздэг: нэгдүгээр сарын хүйтнийг өөрийн энергиэрээ давж чаддаггүй төхөөрөмж Монголд бүтээгдэхүүн гэж нэрлэгдэх эрхгүй.

Физик нь энгийн, гэхдээ хатуу. Лити батарей тэгээс доош хэмд цэнэгээ өгч чадна, харин цэнэг авч болохгүй: 0°C-ээс доош хэмд цэнэглэхэд анодын гадаргуу дээр металл лити тунадаг. Багтаамж эргэлт буцалтгүй буурч, дотоод богино залгааны эрсдэл нэмэгддэг. Хамгийн муу нь: энэ гэмтэл чимээгүй явагддаг. Батарей хэдэн долоо хоног хэвийн мэт харагдсаар байгаад багтаамж нь гэнэт унадаг. Энгийн цэнэглэгч харин юу ч болоогүй юм шиг хөлдүү батарей руу гүйдэл шахсаар л байдаг.

Эхний хамгаалалт бол доод температурын хязгаартай цэнэглэлт. Манай станцууд батарейн өөрийнх нь температурыг хэмжиж, заасан хэмээс доош орвол цэнэглэлтийг бүрэн зогсоодог. Төхөөрөмж байгаа цэнэгээрээ ажиллаж, нар гарч хайрцгийн доторх дулаан сэргэхээр цэнэглэлт өөрөө үргэлжилдэг. Энд нэг нарийн зүйл бий: мэдрэгч агаарын биш, батарейн биеийн температурыг хэмжих ёстой — батарей орчны агаараасаа хамаагүй удаан хөрч, удаан дулаардаг.

Хоёр дахь нь хүйтэнд зориулсан химийн найрлага. Тэгээс доош хэмд цэнэг авч чаддаг батарей зах зээл дээр байдаг. Ватт-цаг тутмын үнэ нь арай өндөр ч алсын станцын хувьд энэ зөрүү ганц удаагийн засварын аяллын өртгөөс бага. Тиймээс хасах хэмд цэнэглэгддэг батарей бидний бүтээдэг талбайн станц бүрийн стандарт болсон.

Гурав дахь нь нарны тэжээлээ арван хоёрдугаар сараар тооцох — жилийн дундажаар биш. Арван хоёрдугаар сард өдөр хамгийн богино, нар хамгийн намхан байдаг. Хамгийн муу сардаа хүрэлцэх хавтан сонгочихвол үлдсэн арван нэгэн сар нь аяндаа шийдэгддэг. Хавтанг эгц өнцгөөр суурилуулах нь давхар ашигтай: өвлийн намхан нар руу илүү зөв харна, цас тогтолгүй урсаж унана.

Үлдсэн энергийн төсвийг firmware хариуцдаг. Системийн хамгийн их энерги иддэг хэсэг нь үүрэн холбооны модем учраас бид хэмжилтээ дотооддоо бүртгэж, багцалж илгээдэг — ингэхэд дамжуулалтын цонх богиносдог. Энэ механизм энерги хэмнэхийн зэрэгцээ датаг хамгаалдаг: сүлжээ алга болоход төхөөрөмж 30 хүртэл хоногийн датаг дотооддоо хадгалж, холболт сэргэхээр нөхөж илгээдэг.

Үр дүн нь: төмөр замын 9+ станц −40°C-ийн өвлүүдийг давж, 99.5%-ийн uptime-тай ажиллаж байна. Энд ямар ч ид шид алга — температур мэддэг цэнэглэгч, зөв химийн найрлага, арван хоёрдугаар сараар тооцсон нарны хавтан, сахилга баттай firmware л байгаа юм. Эдгээрийг алдвал төлөх үнэ нь өвлийн дундуур хээр тал руу гарах засварын аялал. Энэ бүх шийдвэр яг тэр аяллаас сэргийлэхийн тулд байдаг.